Skip to content

უარი თქვი დანაშაულზე

February 24, 2014

პატიმრები ჩვენი საზოგადოებისათვის ძალიან მგრძნობიარე თემაა, დიდი პროტესტი მოჰყვა პატიმრებზე ძალადობის ამსახველი ვიდეოების გამოქვეყნებას. მინდა დაგისვათ კითხვა, რას აკეთებს საზოგადოება დანაშაულის ასაცილებლად? როგორ ხვდება საზოგადოება ყოფილ პატიმრებს?  შესაძლებელია თქვენი პასუხი ასეთი იყოს – კი მაგრამ რისი გაკეთება შეგვიძლია?

პირველ რიგში მინდა გიამბოთ რა კეთდება ამ კუთხით, კერძოდ კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვნების დასახმარებლად.

არსრულწლოვნებში დანაშაულის ასარიდებლად და დამნაშავის რეაბილიტაციისთვის იუსტიციის სამინისტრო, პრობაციის ეროვნული სააგენტო, დანაშაულის პრევენციისა და  ინოვაციური პროგრამების ცენტრი და არასამთავრობო ორგანიზაცები გაერთიანდნენ.

პრევენცია –   წინასწარი ღონისძიებები რაიმე არასასურველი მოვლენის თავიდან ასაცილებლად. იუსტიციის სამინისტრომ შეიმუშავა პროექტი, რომელიც პრევენციის სამ დონეს შეიცავს ( პირველი – მოიცავს ყველა არასრულწლოვანს, მათ შორის იმათ ვისაც კანონთან კონფლიქტი არ ჰქონია. მეორე – როცა არასრულწლოვანი დანაშაულის ჩადენის რისკის ქვეშ არის, ანუ ლატენტური დამნაშავეა, რისკ ჯგუფების გამოვლენა დამუშავების პროცესშია. მესამე დონე –  მოიცავს არასრულწლოვნებს რომლებმაც უკვე დაარღვიეს კანონი. )

ეს პროექტი მოიცავს განრიდებას და მედიაციას – ანუ დამნაშავის გარიდებას პროკურორისგან, დიალოგს(შერიგებას) დამნაშავესა და დაზარალებულს შორის.  ეს ეხებათ არასრულწლოვნებს, რომლებიც კანონთან კონფლიქტში პირველად არიან, აღიარებენ ბრალს და მზად არიან შეცდომის გამოსასწორებლად. არასრულწლოვანს ეკისრება გარკვეული მოვალეობები, რათა კარგად მიხვდეს და გაიაზროს თავისი დანაშაული.  განრიდების დახმარებით არასრულწლოვანს საქმეში ნასამართლეობა არ ეწერება, მთლიანად კონფიდენციალურია მისი ვინაობა. პარალელურად სოციალური მუშაკი აკვირდება დამნაშავეს და მის ბიო-ფსიქო-სოციალურ პორტრეტს ქმნის. განრიდებით რეალურად ხდება არასრულწლოვნის ციხისგან არიდება და ხელი ეწყობა შემდგომში დანაშაულის გამეორების აცილებას. განრიდებაში ჩართული არასრულწლოვნები მონაწილეობენ საზოგადოებისთვის სასარგებლო ღონისძიებებში, ანაზღაურებენ ზარალს, უბრუნდებიან საზოგადოებას. ეს პროექტი 2010 წლიდან მოქმედებს , 557-მა არასრულწოვანმა მიიღო მონაწილეობა, ხოლო დანაშაული მხოლოდ 24-მა გაიმეორა (მონაწილეობა ნებაყოფლობითია).

პრობაცია – ასევე ძალიან მნიშვნელოვანი თემაა, თუ ყველაზე მნიშვნელოვანი არა. ციხიდან გამოსულ არასრულწლოვანს საშუალება ეძლევა მიიღოს განათლება, გაიაროს სტაჟირებები და მომავალში დასაქმდეს. მაგალითად, პროფესიული კურსების პროექტი იყო 400 ადამიანზე გათვლილი,რომელშიც სახელმწიფო კოლეჯები მონაწილობდნენ, მაგრამ 400 ადგილიდან მხოლოდ 72 შეივსო.

ძალიან მნიშვნელოვანია რისკის ქვეშ მყოფი არასრულწლოვნებისთვის სწორი მიმართულებების  მიცემა, მრავალ გასართობ თუ შემეცნებით ღონისძიებებში ჩართვა და საზოგადოებრივად აქტიურ ადამიანებად ჩამოყალიბება. რაც უფრო მეტი ორგანიზაცია, თუ კერძო სექტორი ჩაერთვება ამაში მით უფრო ნაკლები შანსი იქნება დანაშაულის ჩადენისა. ამით არა მხოლოდ დანაშაულს ავიცილებთ, არამედ საზოგადოებას შევმატებთ „მშრომელ ხელს“, აქტიურ  და სოციალიზებულ ადამიანს.  მაგრამ   ყურადღება პრობაციაზე მინდა გავამახვილო.  გზა არსებობს, ნამდვილად არსებობს „გადარჩენის“ გზა, მაშინ რატომ არ ირჩევენ ამ გზას?  პრობაციაზე მომუშავე ადამიანი ყვება რომ არასრულწლოვანი პატიმრების უმრავლესობა პირდაპირ სამსახურს ითხოვს და ციხიდან გამოსვლის შემდეგ უცხოეთში გამგზავრებას გეგმავს, უარს აცხადებს თანამშრომლობაზე. საკმაოდ ნაცნობი ტექსტია. ჩვენ ხშირად ხელისუფლებისგან, თუ მშობლებისგან ვითხოვთ უკვე შექმნილს, გამზადებულ მომავალს. არ აქვს მნიშვნელობა ადამიანი ციხეშია თუ გარეთ, ჩვენს საზოგადოებაში არის პრობლემა ნელ-ნელა, ეტაპობრივად წარმატების მიღწევისა, რა თქმა უნდა პატიმარს ეს პრობლემა გაძლიერებული ექნება, რადგან ციხეში ბევრი დრო დაკარგა და ახლა უკვე პირდაპირ  შედეგებზე უნდა გადასვლა. იქნებ ჩვენშია პრობლემა? იქნებ ჩვენ, საზოგადოება ვაძლევთ არასრულწლოვნებს ცუდ მაგალითს? მენტალიტეტის შეცვლას დიდი დრო სჭირდებაო და ახალი თაობიდან უნდა დაიწყოსო ამბობენ, მე კი მიმაჩნია რომ სწორი ინფორმაციის მიწოდების შემთხვევაში, პრობლემის სწორად დანახვის შემთხვევაში შეიძლება ყველაფერი შეიცვალოს. საზოგადოების წვლილი ძალიან დიდია იმაში, თუ როგორი მომავალი ექნებათ პატიმრებს, მივცეთ მათ უკეთესი მაგალითი და ნუ ვკრავთ ხელს, ნუ გავრიყავთ მათ.

freedom

რეალურად ბევრი რამ კეთდება, არსამთავრობო ორგანიზაცია „სიდა“ კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანთა შესახებ უკვე მეორე პროექტს ანხორციელებს, „არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების რეფორმის მხარდაჭერა ქვემო ქართლისა და სამცხე-ჯავახეთის ეროვნული უმცირესობების თემებში“  და სწორედ ამ პროექტში შედის ბლოგერების კონკურსი რომელშიც მე ვმონაწილეობ. ნეტა რომ არა ეს კონკურსი როდის გავიგებდი პრობაციისა და განრიდების შესახებ? ალბათ ძალიან დიდი ხნის შემდეგ. მიმაჩნია რომ თითოეული მოქალაქე უნდა დავინტერესდეთ ამ საკითხით, მედია უფრო აქტიურად უნდა აშუქებდეს მიმდინარე რეფორმებსა და პროექტებს. სწორედ ინფორმაციის  გავრცელებით იწყება პრობლემის მოგვარება.  ხელისუფლების აქტიურობას და არასამთავრობოების ჩართულობას საზოგადოების აქტიურობის გარეშე აზრი არ აქვს.

მყავს თუ არა  პატიმარი ახლობელი, დავინტერესებულვარ თუ არა აქამდე ამ საკითხით,  მე უნდა ჩავერთო ინფორმაციის გავრცელებაში და უარი ვთქვა დანაშაულზე, დავუპირისპირდე მას , გააკეთე ეს შენც!

Advertisements
No comments yet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: